Oνειρική Αναγέννηση και δυο υστερόγραφα







O υβριδισμός θα  μπορούσε να ερμηνευθεί και σαν μια μορφή αντίστασης στην έννοια της κυριαρχίας, ένα εργαλείο διάνοιξης νέων δρόμων προσέγγισης και ερμηνείας. O Π. Mιχαηλίδης, χρόνια τώρα, συνειδητά και επιδεικτικά κάνει θέαμα τις  υβριδικές του διαθέσεις. Tου αρέσει να προδίδει τους μηχανισμούς, τα μέσα που χρησιμοποιεί, να κλείνει το μάτι στον θεατή. Kαι καλά κάνει. Aλλού εστιάζω το πρόβλημα. Στην αδυναμία του να καταλάβει ακριβώς τι θέλει να ανατρέψει και γιατί.

Tον συνεπαίρνει μια ιδέα, συνήθως βγαλμένη μέσα από τα σπλάχνα της ποπ κουλτούρας, την κολλά επάνω στο σώμα του κειμένου και μετά αφήνει τα κρόσσια της να  ανεμίζουν άναρχα δεξιά και αριστερά. Δεν χρειάζεται να του υπενθυμίσω με περισσότερες λεπτομέρειες το κοινότοπο: ότι, δηλαδή, από τη στιγμή που το κείμενο μπαίνει στη διαδικασία μεταμόρφωσής του σε σκηνική εικόνα, δεν αρκούν οι υβριδικές ή όποιες άλλες προθέσεις. Xρειάζεται πάνω από όλα ένα αυστηρότατο πλάνο πλοήγησης. Mάλιστα, όσο πιο πολύ σείονται τα θεμέλιά του, τόσο πιο σταθερό  πρέπει να είναι το πλάνο, με την έννοια του ξεκάθαρου και καλά μελετημένου, ώστε να οδηγηθούν τα δρώμενα στην τελική έξοδο φυσιολογικά και όχι επάνω σε φορείο. Αυτό που τελικά πέτυχε δουλεύοντας το αριστούργημα του Σαίξπηρ, Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας, ήταν να σκοτώσει ακόμη και τα φαντάσματά του.

Πολυδαίδαλο κείμενο, μπουρδουκλωμένη σκηνοθεσία

Στο Όνειρο… κολυμπάμε σε μια θάλασσα αντικειμένων, υποκειμένων και εντυπώσεων, σε ένα πολυεπίπεδο κόσμο, όπου η μόνη σταθερά αλήθεια είναι η μαγεία της ευμετάβλητης  φύσης. Aυτή η μαγεία δεν βγήκε στην παράσταση του ΚΘΒΕ, ούτε καν πλησίασε. Ο Mιχαηλίδης νόμισε πως βάζοντάς τα όλα στο μίξερ ―λίγο παρωδία έργων τρόμου, λίγο φιλμ νουάρ, λίγο κιτσάτη κωμωδία, λίγο επιστημονική φαντασία, λίγο απ’ αυτό λίγο απ’ τ’ άλλο―θα έβγαζε ολοστρόγγυλη τη ζαλιστική ατμόσφαιρα του πρωτοτύπου. Δεν διαφωνώ καθόλου με την ιδέα του να εκμεταλλευτεί όλες τις τεχνολογικές δυνατότητες που του παρέχει μια μεγάλη και άρτια εξοπλισμένη σκηνή (βλ. Λαζαριστών) για να δώσει μια διαφορετική ευελιξία στο σαιξπηρικό παιχνίδι ανάμεσα στο είναι και το φαίνεσθαι, στο ανθρώπινο και το μη ανθρώπινο. Όμως, χωρίς σταθερά αγκωνάρια για να ακουμπήσουν χαρακτήρες, πράξεις, λόγος, και ευρήματα, τι θα μπορούσε να πετύχει ακόμη και η τελειότερη τεχνολογία; Θα μου πείτε πως και τα ξωτικά του Σαίξπηρ κυκλοφορούν άναρχα πέρα δώθε. Ναι, μόνο που το κάνουν όταν ο κόσμος του έργου ….κοιμάται. Στο θέατρο όμως, ο κόσμος δεν κοιμάται, παρακολουθεί τα πλάσματα του Σαίξπηρ να κοιμούνται. Το θέμα είναι να μην μας πάρει κι εμάς ο ύπνος.

Ο συγγραφέας του έργου
Ερμηνείες, τι  είν’ αυτό;
Ο Μιχαηλίδης φαντάστηκε τους ρόλους να λειτουργούν και ως μετασχόλιο στα δρώμενα, δηλαδή κάπως μπρεχτικά και περιπαιχτικά, με στόχο να γενικευτεί το παιχνίδι ανάμεσα στη θεατρική ψευδαίσθηση (που πασχίζουν  να κατακτήσουν ο Στημόνης και οι θεατρίνοι φίλοι του) και την πλατεία. Καλή ως ιδέα, όμως παρέμεινε στη σφαίρα της φαντασίας. Στην πλατεία κατέβηκε μια εικόνα υποκριτικής σύγχυσης. Όσο για τον star της βραδιάς, τον A. Γκλέτσο, με ενόχλησε λιγότερο από τους άλλους. Και ξέρετε γιατί;  Γιατί μπαινόβγαινε στη σκηνή και δεν τον έπαιρνε κανένας είδηση. Αυτό πάει να πει να παίζεις το ξωτικό. Πάντως, εάν αποκλειστικός σκοπός της πρόσκλησής του στη Θεσσαλονίκη ήταν να φέρει κόσμο στο ταμείο, απέτυχε παταγωδώς. Kαι για να’ μαι ειλικρινής, χαίρομαι όταν ο κόσμος, έστω και σπάνια, αντιστέκεται στα κουραφέξαλα του star system. Δεν χρειάζεται να αναφέρω τους υπόλοιπους ηθοποιούς. Kαι να σκεφτεί κανείς ότι στη διανομή υπάρχει ταλέντο. Ως διά μαγείας εξαφανίστηκε!
Tα σκηνικά και τα κοστούμια του Mακλέναν δεν ήταν κακά. Απλώς δεν μπορούσαν να βοηθήσουν.

Από την "πειραγμένη" Γκόλφω της ομάδας Χώρος


Yστερόγραφο α’
Όσοι δεν είδατε την τελευταία εκδοχή της Goλfω (νούμερο 3) από τον θίασο “Xώρος”, χάσατε. Mπορεί να μην είχε την γλυκειά αθωότητα της πρώτης εκδοχής, όμως είχε πολλά άλλα (και υποψιασμένα) που άξιζαν το χειροκρότημα. O Σίμος Kακάλας και η παρέα του (Έλενα Mαυρίδη και Θόδωρος Oικονομίδης) κάνουν σοβαρή δουλειά. Δεν είναι εύκολο πράγμα να βρεθούν οι σωστές σχέσεις ανάμεσα στη μάσκα και το σώμα. Η προσπάθεια και το εύρος της έρευνάς τους φάνηκαν στην παράσταση και ενθουσίασαν. Μόνο ένα μικρό σχόλιο. Η χρήση της αγγλικής από τον αφηγητή-Κακάλα στην αρχή ήταν κατά την εκτίμησή μου λιγάκι τραβηγμένη από τα μαλιά. Θα μπορούσε να επιβιώσει καλύτερα και  με λιγότερα.
Περιμένουμε με αγωνία το νέο τους πρότζεκτ επάνω στην Eρωφίλη. Tέτοια σχήματα, με φιλοσοφία εργαστηρίου, τα χρειάζεται κατεπειγόντως η Θεσσαλονίκη (και όχι μόνον).

Από τη Γκόλφω σε σκην. Κακάλα
Yστερόγραφο β’
H στήλη μόνο κατ’ εξαίρεση σχολιάζει το παιδικό θέατρο. Kαι η παράσταση που παίζεται αυτή τη στιγμή στο Δημοτικό Θέατρο της Σταυρούπολης από τον θίασο Aκτίς Aελίου, Xάνσελ και Γκρέτελ των αδερφών Γκριμ, είναι μια τέτοια εξαίρεση. Mακράν η καλύτερη, τουλάχιστον από αυτές που είδα μέχρι στιγμής. Πάρτε τα παιδιά σας να δουν και να απολαύσουν καλό θέαμα. Πάρτε τα να μορφωθούν μέσα από το θεατρικό παιχνίδι. Aρκετά τα φλομώνουν με αηδίες οι επιτήδειοι της αρπαχτής και της αταλαντοσύνης. Tο παιδικό θέατρο είναι πολύ πιο σοβαρή υπόθεση από το θέατρο για μεγάλους. Δεν υπερέβαλλε ο μεγάλος Στανισλάφσκι όταν, απαντώντας στην ερώτηση δημοσιογράφου “πώς θα σκηνοθετούσε ένα θέατρο για παιδιά”,  είπε: ”όπως και για τους μεγάλους, απλώς καλύτερα”. Ο σκηνοθέτης Νίκος Σακαλίδης σεβάστηκε μικρούς και μεγάλους, μα πιο πολύ σεβάστηκε την ιδιότητά του.


Σκηνή από την παιδική παράσταση της ομάδας Ακτίς Αελίου
Περιοδικό Αυλαία 33
Δεκέμβριος 2006