Εάν ο 20ός αιώνας ήταν ο
αιώνας της θεωρίας, ο 21ος προβλέπεται να είναι ο αιώνας των
δεδομένων (dada). Κάτι άλλωστε που
φαίνεται και από τις τάσεις του σύγχρονου θεάτρου (ιδίως της περφόρμανς), όπου
δεν πρωταγωνιστεί πλέον η μυθιστορία και η αφαιρετική σκέψη αλλά οι ιστορίες/καταθέσεις
απλών ανθρώπων που κομίζουν, προς θέαση και ακρόαση, τεκμήρια. Και το ερώτημα
που εγείρεται είναι το εξής: η συμμετοχή του θεατή-αφηγητή ή δρώντος
προσώπου είναι αυτόματα και δείγμα
χειραφέτησης ή πράξη ανάλογη με τη συμμετοχή του στη νεοφιλελεύθερη αγορά;
-
Aπό την ποιητική του μοντέρνου στην ποιητική του μεταμοντέρνου: εμπλουτισμένος πίνακας
Πώς ερμηνεύω τον κόσμο όπου συμμετέχω; Και τι είμαι μέσα σ’ αυτόν;
Εύθραυστη ισορροπία τρόμου
«Αξιότιμε σύντροφε, το έργο μου “Η φυγή” απαγορεύτηκε στις
πρόβες. Οι παραστάσεις του “Πορφυρού νησιού” απαγορεύτηκαν. Το έργο μου “Οι
ημέρες των Τουρμπίν”, ύστερα από 300 παραστάσεις, απαγορεύτηκε. “Το διαμέρισμα
της Ζόικα”, έπειτα από 200 παραστάσεις, απαγορεύτηκε. Η έκδοση των διηγημάτων
μου απαγορεύτηκε […] Δεν έχω διάθεση να ζήσω σε μια χώρα στην οποία δεν μπορώ
ούτε να δημοσιεύσω ούτε να ανεβάσω στο θέατρο τα έργα μου. Απευθύνομαι σε σας
για να σας ζητήσω να μου δώσετε πίσω την ελευθερία μου ως συγγραφέα ή να με
εκτοπίσετε από τη Σοβιετική Ένωση μαζί με τη σύζυγό μου».
Θέατρο της οικειότητας
Συνδέω: συνδεδεμένος, αποσυνδεδεμένος.
Connect: connected, disconnected. Η δημοφιλέστερη λέξη στον
21ο αιώνα --μαζί με το νεοφιλελευθερισμό και το μεταμοντερνισμό. Είναι
παντού (ελληνικά, αγγλικά). Μια λέξη-κλειδί που έχει άμεση σχέση με τη
φυσιογνωμία του σύγχρονου lifestyle. Όποιος την αγνοεί δεν υπάρχει. Οι τέχνες ομοίως.
Θέατρο και καθημερινότητα: Το ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας στην ΕΜΣ
-->
Δεν ξέρω αν είναι σύμπτωση ή σκόπιμη επιλογή, πάντως το φετινό εναρκτήριο λάκτισμα του
ΚΘΒΕ μοιάζει και από άποψη αισθητικής και θεματολογίας, με το περσινό. Να
θυμίσω πως τέτοια εποχή είχαμε την περφόρμανς-ντοκουμέντο «Ελλάδα-Αυστρία: ισοπαλία», σε συνεργασία με το Εθνικό
Θέατρο του Γκρατζ. Φέτος, ήταν η σειρά του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας να ζητήσει τη
συνεργασία του ΚΘΒΕ για να παρουσιάσει την «Οδύνη των ανέργων και το δικαίωμα
στην τεμπελιά», περφόρμανς που πρωτοπαρουσιάστηκε πρόσφατα στο Φεστιβάλ Αθηνών.
Τα φεστιβάλ στην εποχή της παγκοσμιοποίησης
Είναι κοινός τόπος να πούμε ότι τέχνες όπως το θέατρο, ο χορός
κ.λπ, δεν ζουν σε ελεφάντινους πύργους. Και δεν έζησαν ποτέ. Ανήκουν στη
δημόσια σφαίρα. Και αυτό σημαίνει ότι, για να μας αφορούν, οφείλουν να
αφουγκράζονται τα όσα συμβαίνουν γύρω τους και ανάλογα να πράττουν. Διαφορετικά
δεν έχουν ουσιαστικό λόγο ύπαρξης. Και ειδικά η εποχή μας προσφέρει πολλά
πράγματα για στοχασμό.
O «αθώος» θεατής και το «ένοχο» θέαμα: Ο «Κατάδικός μου » στο Δάσος
Ήταν το πιο ενθουσιώδες
χειροκρότημα που άκουσα όλο το καλοκαίρι. 2000 άτομα επί δεκάλεπτο έστελναν τα
δικά τους θερμά διαπιστευτήρια στους συντελεστές της παράστασης του έργου των
Ράντου, Γανωτή και Σταυρουδάκη «Κατάδικός μου» (Θέατρο Δάσους), σε σκηνοθεσία
Παλούμπη. Και ακόμη απορώ; Τι χειροκροτούσαν, αλήθεια;
Θεατρόμορφη τρομοκρατία
Σε μια πρόσφατη επιφυλλίδα μου για το «θέατρο του
τρόμου» σχολίαζα, με αφορμή τον πόλεμο στη Γάζα, πως οι δράστες σκληρών εκδικητικών
ή τιμωρητικών πράξεων δείχνουν με τις επιλογές τους πως ξέρουν πολύ καλά πώς να διασπείρουν τον
τρόμο με τη γλώσσα του θεάτρου, φορώντας τον απρόσωπο μανδύα της εξουσίας της
τεχνολογίας.
Μία από τα ίδια: «Τρωάδες» στον Κήπο και τα «Μερκούρεια»
Είναι κοινή πρακτική ο συνωστισμός επώνυμων
πρωταγωνιστών στις παραστάσεις που περιοδεύουν το καλοκαίρι. Και ο λόγος
προφανής. Είναι ένας σχετικά εύκολος τρόπος να βγει καλό ταμείο. Κι αν με
ρωτάτε, διόλου μ’ ενοχλεί αυτό εάν έχει ως αποτέλεσμα και ανάλογη ποιότητα. Κάτι
που η πείρα έχει δείξει πως κάθε άλλο παρά συμβαίνει. Όσο πιο πολλούς επώνυμους
συστεγάσεις, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να την πατήσεις. Δεν τιθασεύονται
εύκολα τα πολλά και ενίοτε παραφουσκωμένα «Εγώ».
Η αγορά της τραγωδίας
Σε λίγες μέρες συμπληρώνονται δεκατρία χρόνια από τις 11
Σεπτεμβρίου του 2001, την ημέρα που φανατικοί ισλαμιστές έσπειραν το θάνατο στη
καρδιά του Μανχάταν, καταστρέφοντας το κτήριο-σύμβολο του οικονομικού μοντέλου
του Δυτικού κόσμου: τους Δίδυμους Πύργους. Ήταν μια σκληρή επιστροφή στην
πραγματικότητα του 21ου αιώνα, που πυροδότησε και τον αγώνα ενάντια
στην τρομοκρατία, που εν πολλοίς διανθίστηκε και από ένα καλά μελετημένο βομβαρδισμό
από ψέματα, ώστε να υπάρχει και η αιτιολογία της τιμωρίας που ακολούθησε.
Ανεπίδοτοι έρωτες στο δάσος: Φτωχός Εθνικός «Ιππόλυτος»
Μετά τους αποτυχημένους Βατράχους, και η δεύτερη παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου (επίσης στο
«Δάσος»), απογοήτευσε. Και μάλιστα, πολύ. Μιλώ για τον Ιππόλυτο, την ευριπίδεια τραγωδία που, όπως τη σκηνοθέτησε η Λυδία
Κονιόρδου, δεν ήξερες αν θα ‘πρεπε να κλάψεις, να γελάσεις ή απλά να σηκωθείς
να φύγεις. Ακόμη διερωτώμαι πως μια τόσο ικανή θεατράνθρωπος όπως αυτή,
κατάφερε να εξαφανίσει όλα εκείνα τα
στοιχεία που θεωρούνται η βάση του έργου, για να καταλήξει σ’ αυτήν την
ανεκδιήγητη μουτζούρα.
















