Με τον “Κύκλωπα» του Εθνικού Θεάτρου
(Θέατρο Δάσους) έκλεισε οριστικά και η φετινή καλοκαιρινή σεζόν. Πρόκειται για το
μοναδικό σωζόμενο στην ολότητά του σατυρικό δράμα του Ευριπίδη. Γράφτηκε ανάμεσα
στο 410 και 415 π.Χ, αλλά δεν γνωρίζουμε σε ποια τετραλογία ανήκει. Το συγκεκριμένο
είδος γραφής το εγκαινίασε ο Πρατίνας
και πήρε την ονομασία του από τους Σατύρους, μέλη του Χορού, τους οποίους οδηγούσε
ο Σιληνός, και των οποίων η ωμότητα και γενικά η σωματική συμπεριφορά τούς προσέδιδαν
κάτι το ιδιαίτερο. Γενικότερος στόχος των σατυρικών έργων ήταν η επαναφορά στην
ατμόσφαιρα των δραματικών αγώνων κάτι από το πνεύμα της διονυσιακής λατρείας.
-
Aπό την ποιητική του μοντέρνου στην ποιητική του μεταμοντέρνου: εμπλουτισμένος πίνακας
Πώς ερμηνεύω τον κόσμο όπου συμμετέχω; Και τι είμαι μέσα σ’ αυτόν;
Θεατροποίηση της βίας
Όταν ο Aρτώ μιλούσε για “θέατρο της
σκληρότητας”, σίγουρα δεν φανταζόταν ποτέ ότι θα φτάναμε στο σημείο, ογδόντα
χρόνια αργότερα, να παρακολουθούμε από την τηλεόραση το αποτρόπαιο θέαμα του
αποκεφαλισμού ομήρων από μουσουλμάνους φανατικούς ή την καταστροφή τεράστιων
κτηρίων με χιλιάδες θύματα. Όμως, έχει αποδειχτεί ότι και η τρομοκρατία έχει
ανάγκη το θέατρό της, όπως το έχει άλλωστε και η ζωή.
Μόνο για γέλια «Άντρες έτοιμοι για όλα» στο Θέατρο Κήπου
«Άντρες έτοιμοι
για όλα»: ο ελληνικός τίτλος της διασκευασμένης εκδοχής της βρετανικής ταινίας
«The Full Monty”, σκηνοθετημένης
το 1997 από τον Πήτερ Κατανέο, σε σενάριο του Σάϊμον Μποφόι. Πρόκειται για την ιστορία
έξι ανέργων από το Σέφιλντ, που αποφασίζουν να κάνουν στριπτίζ, ώστε να λύσουν
πιεστικά οικονομικά προβλήματα (κυρίως του ενός εξ αυτών, του Γκαζ). Μάλιστα, είναι
αποφασισμένοι να τα βγάλουν όλα («go full monty”, όπως λένε οι Άγγλοι). Και το κάνουν, με την εμβληματική
συνοδεία του τραγουδιού του Τομ Τζόουνς «You Can Leave Your Hat On”. Το τελευταίο πράγμα που πετάνε είναι το καπέλο τους.
Μάσκες και μασκαρέματα
Τα καλλιτεχνικά παράγωγα ενός πολιτισμού μπορεί
να μην είναι (και ευτυχώς) απλά ένας παθητικός αντικατοπτρισμός του οικονομικού
και πολιτικού συστήματος (όπως ενδεχομένως θα το επιθυμούσαν οι παλιοί
μαρξιστές), δεν είναι όμως και αποκομμένα απ’ αυτά. Είναι άρρηκτα συνδεδεμένα και
με τις συνθήκες παραγωγής και πρόσληψής τους. Και υπ’ αυτήν την έννοια,
μπορούμε να πούμε ότι όλα, ευθέως ή πλαγίως, εκφράζουν ή κρύβουν και κάποια
πολιτική άποψη.
Ξεχωριστές «Τραχίνιες» στο Θέατρο Δάσους
Οι «Τραχίνιες» είναι ένα
ερωτικό θρίλερ που αρχίζει με τη μονολογική ρήση της Διηάνειρας που εξηγεί στη
θεράπαινα όλα τα καθέκαστα, το πώς ο Ηρακλής τη γλύτωσε από το κυνήγι του ποταμίσιου τέρατος Αχελώου και
μετά την παντρεύτηκε και το πώς τον περιμένει να φανεί εδώ και δεκαπέντε μήνες
και κλείνει με τον αγγελιοφόρο του
Ηρακλή, Λίχα, οι αφηγήσεις του οποίου μας φέρνουν στο τελευταίο στάδιο της ζωής
του ήρωα, εκεί όπου πεθαίνει από τον χιτώνα που του στέλνει ως δώρο η ανίδεη γυναίκα
του, ελπίζοντας πως έτσι θα έχει για πάντα την αγάπη του. Μαθαίνοντας τα νέα η
Διηάνειρα αυτοκτονεί πάνω στο νυφικό της κρεβάτι, θύμα και αυτή των προ-ειλημμένων
αποφάσεων των θεών.
(Δια)σχίζοντας το μοντέρνο: το νεοελληνικό θέατρο στα τέλη του 20ού και τις αρχές του 21ου αιώνα
Eκείνο
που παρατηρεί κανείς μελετώντας τα ρεύματα που διαπερνούν το σώμα του
νεοελληνικού θεάτρου των τελευταίων τριάντα περίπου ετών, είναι μια σταδιακή
μεν απομάκρυνση από τις προγενέστερες ρεαλιστικές προδιαγραφές του, όχι όμως
τέτοια ώστε να ισχυριστεί κάποιος ότι έχει εκδοθεί και το διαζύγιο. Το νεοελληνικό
θέατρο ποτέ δεν έπαψε να λειτουργεί σαν ένας καθρέφτης (άλλοτε καθαρός, άλλοτε
θολός και άλλοτε αβέβαιος) των κοινωνικών τεκταινομένων, ένας καθρέφτης με καλά
τοποθετημένα πλαίσια. Και εν μέρει θεωρούμε κατανοητή, εάν όχι αναμενόμενη,
αυτήν την εμμονή του στο οικείο, το αναγνωρίσιμο και καθημερινό.
Παγκοσμιοποίηση του θεάτρου
Η παγκοσμιοποίηση
είναι μέρος της ζωής μας και αναπόφευκτα ορίζει τις τέχνες που παράγουμε και
τον τρόπο που τις προάγουμε. Ειδικά για το θέατρο που μας αφορά εδώ, να πούμε
ότι ήταν πάντα ένα site συγκρουόμενων απόψεων γύρω από την έννοια του
τοπικού και του παγκόσμιου, με πιο κραυγαλέο και πολυσυζητημένο παράδειγμα την
περφόρμανς «Μαχαμπχαράτα», για την οποία ο Πήτερ Μπρουκ είχε κατηγορηθεί ότι πουλά εξωτισμό και «οριενταλισμό» μόνο
και μόνο για να δείξει την ανωτερότητα της Δύσης.
Αδέσποτες «Βάκχες» στο Θέατρο Δάσους
Καμιά
δωδεκαριά καρέκλες, λίγες στοίβες σανού, ένα αλώνι, ένα μικρό
εκκλησάκι-προσκυνητάρι και ένας κανονικός στύλος ηλεκτροφωτισμού (όλα με την
υπογραφή της Εύας Νάθενα) ήταν τα συστατικά στοιχεία του περιβάλλοντος των
«Βακχών» που είδαμε με την υπογραφή του Δημήτρη Λιγνάδη και σε παραγωγή του
θεάτρου «Αργώ» στο σχεδόν γεμάτο Θέατρο Δάσους.
Ένας πειρασμός αλλιώτικος
Κάποτε τα
τερτίπια της υπηρέτριας Καλλιόπης στον «Πειρασμό» του Γρηγορίου Ξενόπουλου, τα
χαζοχαρούμενα σούρτα φέτα του ανδρικού πληθυσμού της οικογένειας Γεωργιάδη και οι
παλιμπαιδίζουσες ερωτικές τους σαχλαμαρίτσες έκαναν τον κόσμο να γελά. Σήμερα δύσκολα
συγκινούν. Εκτός και αν κάποιος επιλέξει να τους αλλάξει τα φώτα, επιλογή
ιδιαίτερα δύσκολη, αν λάβει κανείς υπόψη του τα κατασκευαστικά υλικά που
χρησιμοποιεί ο Ξενόπουλος.










.jpg)





